خاكِ مذلتِ گناه

                                                    خاكِ مذلتِ گناه

خواري و خفت در دنيا و آخرت پيامد برخي از گناهان است. در صلوات شعبانیه آمده است: و اعمر قلبی بطاعتک و لا تخزنی بمعصیتک؛ خدایا! خانه دلم را به وسیله طاعت و بندگی خویش آباد گردان و مرا به وسیله گناه و نافرمانی خویش خوار و ذلیل نکن! در فرازی از دعای کمیل آمده است: و لا تفضحنی بخفی ما اطلعت علیه من سری؛ خدایا! مرا به وسیله اسرار (گناهان)پنهانی ام که بر آن آگاه شدی رسوا نکن. بر اساس آموزه هاي اسلامي انسان مومن داراي حرمت و احترام است و هرگز نبايد آبروي او بر باد رفته و گرفتار خواري و خذلان شود. انسان و جامعه اي كه خوار و خفيف گردد، گرفتار حس حقارت گشته و قدر و منزلتي براي خود نمي شناسد. انسان در چنين شرايطي به هر  آلودگي و ظلم و ذلتي تن خواهد داد. امام هادي مي فرمايد: از شرّ كسي كه در نظر خويش خوار و ذليل است، ايمن نباش.(تحف العقول/483) چنين كسي چون قدر و قيمتي براي خود قائل نيست از هيچ كاري ابا ندارد و به هركاري دست مي زند و اين مانع بزرگی پیش روی انسان در مسير رشد و تعالي مادي و معنوي خواهد شد. از سوي ديگر انسان و جامعه اي كه خوار و خفيف و در نتيجه دچار حس حقارت گردد، فاقد اعتماد به نفس، استقلال طلبي، خودباوري و خود اتكايي خواهد شد و در نتيجه استعدادها و توانمندي هايش بروز و ظهور نخواهد كرد و دنباله رو و غلام حلقه به گوش ديگران خواهد شد. قرآن كريم سبب اطاعت بي چون و چراي فرعونيان از او را همين مساله مي داند: فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْماً فَاسِقِينَ .(زخرف/55)

ادامه نوشته

ازماست که برماست

ازماست که برماست

جهان آفرینش بی حساب و کتاب نیست. خدایی به غایت دادگر و توانمند بر آن حاکم است. یکی از سنت ها الهی حاکم بر حیات بشر، آثار و پیامدهایی است که کردار نیک و بد انسان در حوزه های گوناگون زندگی او بر جای می نهند. انسان هر کار نیک و بدی را که انجام دهد، در واقع به خویشتن نیکی یا بدی کرده است. این یکی از آموزه های بنیادین در اخلاق اسلامی است. بر همین اساس هنگامی که عواقب کردار ناپسند دامن آدمی را فرا گرفت، هرگز نباید از دست خدا شاکی شد و آن را به حساب او یا دیگران گذاشت؛ زیرا خداوند هرگز به بندگان خویش ستم نمی کند: مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ. (فصلت/46)

 گناه و معصیت بر همه جوانب وجودی و ساحت های زندگی انسان، اعم از جنبه های روحی، معنوی، جسمی، اجتماعی، مادی، اخروی و جز آن اثر می گذارد. آثار و پیامدهای مربوط به هر یک از این حوزه ها به نوبه خود بخش وسیعی از آیات و روایات اسلامی را به خود اختصاص داده است. با ذکر چند نمونه، بحث مفصل درباره هر یک از این آثار را در نوشته های بعدی پی می گیریم.

ادامه نوشته