هرچه کنی به خود کنی
آیات و روایات نشان می دهد که عقاید، عواطف و رفتارهای مثبت، آثار و پیامدهای مثبت و در صورت منفی بودن، آثار و پیامدهای منفی را درپی دارند. امام علی(ع) می فرماید: ثمرة العمل السیئ کاصله و ثمرة العمل الصالح کاصله؛ نتیجه و پیامد کردار بد همانندخودآن بد و نتیجه کردار نیک همانند خود آن، نیک است.(عیون الحکم و المواعظ، ص207؛ میزان الحکمه3/2122) این معنا در زبان وادبیات فارسی نیز منعکس شده است؛ هرچه کنی به خود کنی،گر همه نیک و بد کنی / هرکسی آن درود عاقبت کار که کشت/ از مکافات عمل غافل مشو، گندم از گندم بروید جو زجو. کسی که در فصل کشت و کار گندم می کارد هرگز نباید انتظار داشته باشد که در فصل برداشت، جو درو کند.تنفس در هوای پاک نشاط آفرین و زندگی در محیطی که آکنده از آلودگی صوتی و هوای ناپاک است،بیماری زا و مرگ آفرین است.
در آموزه های دینی تاکید شده است، کسی که کردار بدی را انجام می دهد در درجه اول در حق خویشتن بدی کرده است و اگر رفتار نیکی انجام دهد در حق خود نیکی و خوبی کرده است. نقل شده است که روزی حضرت علی(ع) در جمع یارانش فرمود: من در حق کسی خوبی یا بدی نکرده ام. افراد متعجب شدند. چگونه ممکن است کسی مانند علی(ع) با این همه خدمات شایان در حق کسی خوبی نکرده باشد. وقتی که در این باره از آن حضرت پرسیدند، فرمود: برای اینکه قرآن کریم می فرماید: فمن یعمل مثقال ذرة خیراً یره و من یعمل مثقال ذرة شراً یره؛ هرکس که به اندازه یک ذره، کار خیری انجام دهد نتیجه آن را می بیند و هر کس نیز به اندازه ذره ای، کار بد انجام دهد، باز نتیجه آن را می بیند.(زلزله/ 6-8) براین اساس، من هر کار خوب و بدی که انجام داده ام در واقع در حق خود انجام داده ام.همچنین براساس روایتی، روزی رسول خدا(ع) از جبرئیل خواست که وی را موعظه کند. جبرئیل عرض کرد: یا محمد! عش ما شئت فانک میت واحبب ما شئت فانک مفارقه و اعمل ما شئت فانک ملاقیه. شرف المومن صلاته باللیل و عزه کفه عن اعراض الناس؛ ای محمد! به هر شکلی که می خواهی زندگی کن، ولی بدان که سرانجام خواهی مرد، هرکس و هر چیزی را که می خواهی، دوست داشته باش، ولی بدان که از آن جدا خواهی شد و هرکاری را که می خواهی انجام بده، ولی بدان که نتیجه آن را خواهی دید. شرافت مومن در گرو نماز شب او و عزت وی به این است که از ریختن آبروی مردم پرهیز کند.(الامالیِ شیخ طوسی، ص594؛ بحارالانوار74/21)
وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ . آل عمران/139