اسلام دوست داشتنی

2- نقش حیا در حفظ دین: با توجه به اینکه پایبندی به مجموعه ای از رفتارهای گوناگون بخش مهمی از دین داری و ایمان است، حجب و حیا نقش بسیار مهمی در حفظ و صیانت از دین و ایمان افراد دارد. در روایتی از رسول گرامی اسلام(ص) دین به یک درخت میوه و برخی از اصول، فروع و آموزه های دینی به بخش های گوناگون آن تشبیه شده است. از جمله حیا را به پوسته درخت دین تشبیه کرده اند.[1] پوسته درخت نقشی همانند لباس انسان و پشم و کرک حیوانات را ایفا کرده و درخت را دربرابر سرما و گرما، برف و باران حفظ می کند. حیا نیز در رابطه با دین و ایمان همین نقش نگهدارنده را دارد. انسانی که با حیاست و از خدا و بندگان او شرم دارد از کارهای زشت و ناپسند، گناه و معصیت پرهیز کرده و دین و ایمان خود را در معرض تباهی قرار نمی دهد، اما فردی که دریده و بی حیاست و از هیچ کسی شرم نمی کند خیلی راحت به هر گناه و کار ناپسندی دست می زند. هر سخن ناشایسته ای را بر زبان جاری می کند و طبیعی است که چنین کسی خواه ناخواه از دایره مومنان و متدینان بیرون خواهد رفت. از سوی دیگر انجام رفتارهای شرم آور سبب رواج و گسترش این رفتارها شده و سلامت رفتاری افراد دیگر را نیز به خطر می اندازد.

3- نمونه هایی از رفتارهای شرم آور: امام صادق(ع) به شاگردش مفضل فرمود: اگر شرم و حیا نباشد، میزبان حرمت مهمان را رعایت نمی کند، افراد به وعده های خود عمل نکرده و حوایج نیازمندان را برآورده نمی کنند. از کارهای زشت پرهیز نمی شود. وظایف و مسئولیت های مختلف انجام نمی پذیرد. رعایت حقوق پدر و مادر، صله رحم و دادن امانت به صاحبان آن صورت نمی گیرد.[2] به عبارت دیگر رعایت نکردن موارد یادشده رفتارهایی شرم آور و خجالت آور است. آشکار ساختن شرمگاه برای دیگران از مصادیق دیگر وقاحت و بی حیایی است که در آموزه های اسلامی به آن اشاره شده است . برهمین اساس هنگامی که آدم و حوا(ع) در پی خوردن از میوه ممنوعه شرمگاهشان بر ملا شد، آنها به وسیله برگ درختان خود را پوشاندند.(اعراف/22؛ طه/121) برهنگی، آشکار ساختن زیبایی ها و جاذبه های جنسی به ویژه از سوی زنان و نیز رفتار و گفتار تحریک آمیز از نمونه های دیگر بی حیایی است.(نور/31؛ احزاب/32-33) قرآن کریم در ماجرای پناه بردن حضرت موسی(ع) به شهر مدین به یکی از دختران شعیب(ع) اشاره می کند. او درحالی که با حجب و حیای کامل راه می رفت نزد موسی(ع) آمد و از طرف پدر وی را به خانه شان دعوت کرد.(قصص/25) امروزه نمونه های مختلفی از این رفتارهای شرم آور را می توان در جامعه مشاهده کرد که برخی انسان ها با وقاحت تمام انجام می دهند.

4- گناهانی که پرده حیا را می درند: همان گونه که غذاها اثرات مختلفی را بر جسم و روان انسان برجای می گذارند، افکار و عقاید، احساسات و عواطف و رفتارها نیز اثرات مختلف جسمی، روحی و روانی را در پی دارند. براساس روایتی از امام رضا(ع) شراب خواری یکی از گناهانی است که موجب از بین رفتن شرم و حیا می شود و خداوند شراب را به همین سبب و نیز زایل کردن عقل و خرد انسان حرام کرده است.[3] از امام علی(ع) پرسیدند: آیا شما عقیده دارید که شرابخواری بدتر از زنا و دزدی است؟ فرمود: آری! کسی که شراب می خورد به مرور مرتکب زنا، دزدی، آدم کشی و بی نمازی نیز می شود.[4] هیرودوس پادشاه بنی اسرائیل از کشتن حضرت یحیی(ع) خود داری می کرد. اما در زمانی که وی مست بود حکم قتل آن حضرت را از وی گرفتند.[5] حکم قتل امیرکبیر را هم در زمان مستی ناصرالدین شاه از او گرفتند.

قمار بازی،گناه دیگری است که حجب و حیا را از بین می برد. این گناه در موارد زیادی زمینه ساز درگیری، فحاشی، زد و خور و احیانا قتل و آدم کشی را فراهم می آورد. هر روز نمونه های زیادی از این گونه حوادث در رسانه ها منتشر می شود. گفتن سخنان لغو و بیهوده، شوخی ها، ذکر معایب دیگران با هدف خنداندن افراد و نیز همنشینی با مردمان بدنام از موارد دیگری است که موجب از بین رفت حجب و حیا می شود. بنا براین خیلی از جک ها، پیامک ها و بلوتوث هایی که به نوعی تمسخر و توهین به افراد و قومیت های مختلف را دربردارد مشمول این حکم است. بسیاری از این موارد دارای مضامین غیر اخلاقی نیز می باشد. طبیعی است وقتی که انسان بارها و بارها توهین و  تمسخر دیگران یا مسائل غیر اخلاقی را می شنود و می بیند، قبح و زشتی آنها از بین رفته و برایش عادی می شود. چنین فردی رفته رفته حساسیت خود را در این زمینه از دست داده، خود نیز از آلوده شدن به آن ابایی نخواهد داشت. مطالعه و بررسی سوابق خانوادگی و تربیتی کسانی که رفتارهای شرم آوری مانند نمونه های یاد شده را انجام می دهند، به خوبی نشان می دهد که شراب خواری، قمار بازی و دیگر گناهان یادشده در زندگی آنان سابقه داشته است.

[2] - قال الصادق(ع): أنظر يا مفضل إلى ما خص به الإنسان دون جميع الحيوان من هذا الخلق، الجليل قدره العظيم غناؤه ، أعني : الحياء . فلولاه لم يقر ضيف ولم يوف بالعداة، ولم تقض الحوائج، ولم يتحر الجميل، ولم يتنكب القبيح في شئ من الأشياء، حتى أن كثيرا من الأمور المفترضة أيضا إنما يفعل للحياء فإن من الناس من لولا الحياء لم يرع حق والديه ولم يصل ذا رحم، ولم يؤد أمانة، ولم يعف عن فاحشة . . أفلا ترى كيف وفي الإنسان جميع الخلال التي فيها صلاحه وتمام أمره .(التوحید، مفضل، ص39؛ بحار الانوار، مجلسی3/81)

[3] - الامام الرضا(ع): ان الله حرّم الخمر لما فیها من الفساد و بطلان العقول فی الحقایق و ذهاب الحیاء من الوجه.( مستدرک الوسایل، محدث نوری 3/137)

[4] - قال: نعم. و ان شارب الخمر اذا شرِب، زنی و سرق و قتل النفس التی حرّم الله عزو جل و ترک الصلاة. (فروع الکافی، کلینی 6/403)

[5] - کتاب مقدس، انجیل متی14: 2؛ انجیل مرقس6: 17.